Renta chorobowa, czyli renta z tytułu niezdolności do pracy, przysługuje osobie, która z powodu stanu zdrowia utraciła zdolność do pracy - częściowo lub całkowicie - i ma wymagany, odpowiedni do wieku staż ubezpieczenia. O niezdolności do pracy orzeka lekarz orzecznik ZUS, a wysokość renty wylicza ZUS na podstawie zarobków i okresów ubezpieczenia.
Prawo do renty: niezdolność do pracy orzeczona przez lekarza orzecznika ZUS + staż ubezpieczenia odpowiedni do wieku (od 1 roku do 5 lat) + niezdolność powstała w okresie ubezpieczenia lub do 18 miesięcy od jego ustania. Renta z tytułu częściowej niezdolności wynosi 75% renty z tytułu całkowitej niezdolności. Po osiągnięciu wieku emerytalnego zamiast renty przysługuje emerytura.
Prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy ma osoba, która spełnia łącznie trzy warunki: jest niezdolna do pracy, ma wymagany staż ubezpieczenia (okresy składkowe i nieskładkowe) oraz jej niezdolność powstała w okresie ubezpieczenia albo nie później niż 18 miesięcy od jego ustania.
Warunku 18 miesięcy nie trzeba spełniać, jeśli jesteś całkowicie niezdolny do pracy i masz co najmniej 20 lat stażu ubezpieczenia (kobieta) lub 25 lat (mężczyzna).
Częściowo niezdolna do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej ze swoimi kwalifikacjami. Całkowicie niezdolna do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy. O tym, czy i w jakim stopniu jesteś niezdolny do pracy, orzeka lekarz orzecznik ZUS - na podstawie badania i dokumentacji medycznej.
Wymagany okres składkowy i nieskładkowy zależy od wieku, w którym powstała niezdolność do pracy:
Przepisy nie przewidują osobnych zasad renty dla osób po 55. czy 60. roku życia - obowiązuje ten sam warunek 5 lat stażu w ostatnich 10 latach. Nie musisz go spełniać, jeśli jesteś całkowicie niezdolny do pracy i masz co najmniej 25 lat okresów składkowych (kobieta) lub 30 lat (mężczyzna).
Renta nie przysługuje osobie, która ma ustalone prawo do emerytury albo spełnia warunki do jej uzyskania - po osiągnięciu wieku emerytalnego (60 lat kobiety, 65 lat mężczyźni) zamiast renty przysługuje emerytura.
Rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy ZUS oblicza jako sumę: 24% kwoty bazowej, 1,3% podstawy wymiaru za każdy rok okresów składkowych, 0,7% podstawy za każdy rok okresów nieskładkowych oraz 0,7% podstawy za każdy rok brakujący do 25 lat stażu (liczony od złożenia wniosku do dnia, w którym osiągnąłbyś 60 lat - tzw. staż hipotetyczny).
Renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy wynosi 75% renty z tytułu całkowitej niezdolności. Jeśli wyliczona renta jest niższa od renty najniższej, ZUS podwyższa ją do tej kwoty (kwoty najniższych świadczeń zmieniają się co roku w marcu).
Renta stała przysługuje, gdy niezdolność do pracy jest trwała i nie rokuje poprawy. Renta okresowa - gdy istnieje szansa na odzyskanie zdolności do pracy; po upływie okresu można złożyć wniosek o jej przedłużenie, a ZUS uprzedza o końcu prawa trzy miesiące wcześniej.
Renta szkoleniowa przysługuje, gdy lekarz orzecznik uzna, że celowe jest przekwalifikowanie zawodowe. Wynosi 75% podstawy wymiaru, przyznaje się ją na 6 miesięcy, a łącznie można ją pobierać do 36 miesięcy.
Często o rentę ubiegają się osoby po wyczerpaniu okresu zasiłkowego i świadczenia rehabilitacyjnego. Nie ma listy chorób, które „dają” rentę - także przy chorobach kręgosłupa czy stawów orzecznik ocenia, w jakim stopniu stan zdrowia ogranicza zdolność do pracy, a nie samo rozpoznanie.
Wniosek składa się w ZUS - w placówce, pocztą albo przez PUE ZUS (eZUS). Do wniosku dołącz zaświadczenie o stanie zdrowia od lekarza prowadzącego (OL-9), dokumentację medyczną oraz dokumenty potwierdzające okresy ubezpieczenia.
Jeśli nie zgadzasz się z orzeczeniem lekarza orzecznika, możesz w ciągu 14 dni od jego doręczenia wnieść sprzeciw do komisji lekarskiej ZUS. Od decyzji ZUS przysługuje odwołanie do sądu, które składa się za pośrednictwem ZUS w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji.
Lekarz ocenia stan zdrowia podczas teleporady i decyduje, czy są wskazania do e-ZLA - zwolnienie nie jest gwarantowane. Jak przebiega konsultacja.
Umów konsultacjęZależy od zarobków, okresów składkowych i nieskładkowych oraz stopnia niezdolności. Renta z tytułu częściowej niezdolności to 75% renty z tytułu całkowitej niezdolności, a gdy wyliczona kwota jest niższa od renty najniższej, ZUS podwyższa ją do tej kwoty.
Od 1 roku (niezdolność przed 20. rokiem życia) do 5 lat (po 30. roku życia) - w tym drugim przypadku w ciągu ostatnich 10 lat przed wnioskiem lub powstaniem niezdolności.
Do osiągnięcia wieku emerytalnego - tak, na tych samych zasadach. Kobieta po 60. roku życia i mężczyzna po 65. mają prawo do emerytury, a renta nie przysługuje osobie, która spełnia warunki do emerytury.
Lekarz orzecznik ZUS. Od jego orzeczenia możesz w ciągu 14 dni wnieść sprzeciw do komisji lekarskiej ZUS.
Tak, ale przychód z pracy może spowodować zmniejszenie lub zawieszenie renty po przekroczeniu progów ustalanych przez ZUS. Przed podjęciem pracy sprawdź aktualne progi przychodu.
Aktualizacja treści: · Opracowanie: redakcja eZwolnienia24 (Dobrylekarz24 Sp. z o.o.)
Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej ani prawnej. W stanie zagrożenia życia dzwoń pod numer alarmowy 112. Pozostałe tematy: wszystkie poradniki.