Zasiłek chorobowy 2026 — komu przysługuje i ile wynosi?

Zasiłek chorobowy to świadczenie pieniężne wypłacane przez ZUS osobie ubezpieczonej, która jest czasowo niezdolna do pracy. Zastępuje wynagrodzenie chorobowe po przekroczeniu limitu 33 dni (lub 14 dni dla osób 50+) płaconych przez pracodawcę. Standardowo wynosi 80% podstawy wymiaru — w wybranych sytuacjach 100% lub 70%.

Najważniejsze

Zasiłek chorobowy wypłaca ZUS od dnia 34. (lub 15. dla osób 50+). Przysługuje ubezpieczonemu po spełnieniu warunków: okres wyczekiwania 30 / 90 dni (UoP / zlecenie / B2B), e-ZLA, dokumenty rozliczeniowe.

Komu przysługuje zasiłek chorobowy?

Zasiłek chorobowy przysługuje osobie podlegającej ubezpieczeniu chorobowemu (obowiązkowo przy umowie o pracę, dobrowolnie przy umowie zlecenia czy B2B), która z powodu choroby stała się niezdolna do pracy.

Warunkiem otrzymania zasiłku jest tzw. okres wyczekiwania. Przy obowiązkowym ubezpieczeniu chorobowym (umowa o pracę) wynosi on 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia. Przy dobrowolnym (umowa zlecenia, B2B) — 90 dni nieprzerwanej (lub 180 dni z przerwami).

Bez okresu wyczekiwania zasiłek przysługuje m.in. absolwentom szkół, którzy podjęli pracę w ciągu 90 dni od dnia ukończenia szkoły, oraz osobom z ubezpieczeniem chorobowym nieprzerwanym od ponad 10 lat. Pełne wyliczenie w ustawie o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego.

Ile wynosi zasiłek chorobowy?

Stawka zasiłku chorobowego jest taka sama jak wynagrodzenia chorobowego — zależy od przyczyny niezdolności, nie od kanału konsultacji lekarskiej.

80% podstawy wymiaru — standardowa choroba pracownika.
100% — niezdolność w ciąży (kod B), wypadek przy pracy lub w drodze do/z pracy, choroba zawodowa, badania dawcy komórek/tkanek/narządów.
70% — okres pobytu w szpitalu (zasiłek ZUS także stosuje 70% za hospitalizację po przekroczeniu limitu 33/14 dni).

Od którego dnia ZUS wypłaca zasiłek?

ZUS przejmuje wypłatę od dnia 34. niezdolności do pracy w roku kalendarzowym (dla pracowników do 50. roku życia) lub od dnia 15. niezdolności (dla pracowników 50+). Pierwsze 33/14 dni wypłaca pracodawca w formie wynagrodzenia chorobowego.

W przypadku osób bez stosunku pracy (umowa zlecenie, B2B, KRUS) ZUS wypłaca zasiłek od pierwszego dnia niezdolności — bez okresu wynagrodzenia chorobowego, ale po spełnieniu okresu wyczekiwania.

Po ustaniu zatrudnienia zasiłek może być wypłacany za niezdolność powstałą w trakcie zatrudnienia lub w 14 dni po jego ustaniu. Szczegóły w przewodniku „L4 po ustaniu zatrudnienia".

Jak długo można pobierać zasiłek chorobowy?

Maksymalny okres zasiłkowy to 182 dni w roku kalendarzowym. Po jego wyczerpaniu ZUS przestaje wypłacać zasiłek chorobowy.

W szczególnych przypadkach okres zasiłkowy wynosi 270 dni — m.in. przy niezdolności do pracy w czasie ciąży (oznaczonej kodem B na e-ZLA) oraz przy gruźlicy (kod D).

Po wyczerpaniu okresu zasiłkowego można wnioskować o świadczenie rehabilitacyjne — na maksymalnie 12 miesięcy. Wymaga ono opinii lekarza orzecznika ZUS o rokowaniach co do odzyskania zdolności do pracy. Szczegóły w przewodniku „Ile można być na L4".

Jak liczy się podstawę wymiaru zasiłku?

Wzór jest taki sam jak dla wynagrodzenia chorobowego.

Podstawa = średnie wynagrodzenie brutto z 12 miesięcy poprzedzających miesiąc niezdolności × 0,8629 (po odliczeniu 13,71% składek społecznych pracownika). Stawka dzienna = podstawa / 30. Świadczenie dzienne = stawka dzienna × procent (80% / 100% / 70%).

Dla zleceniobiorców i B2B z dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym podstawą jest średni przychód z 12 miesięcy nieprzerwanego ubezpieczenia (lub krótszego okresu, jeśli ubezpieczenie trwa krócej niż rok).

Konkretne wyliczenie znajdziesz w „Kalkulatorze wynagrodzenia chorobowego" — pokazuje także rozbicie pracodawca / ZUS dla pełnego okresu L4.

Jakie dokumenty są potrzebne do zasiłku z ZUS?

Podstawowym dokumentem jest e-ZLA — elektroniczne zwolnienie lekarskie. Po wystawieniu przez lekarza dokument trafia automatycznie do PUE ZUS.

e-ZLA — wystawiane przez lekarza, automatycznie w systemie PUE ZUS.
ZUS Z-3 — zaświadczenie płatnika składek dla pracowników (składane przez pracodawcę).
ZUS Z-3a — zaświadczenie płatnika dla osób NIEbędących pracownikami (zlecenie, B2B).
ZUS Z-3b — zaświadczenie dla osób prowadzących działalność gospodarczą.
ZAS-53 — wniosek o zasiłek chorobowy (zwykle składany razem z Z-3/Z-3a).
W szczególnych przypadkach: dokumenty potwierdzające okres ubezpieczenia z poprzednich miejsc pracy (świadectwo pracy, RMUA).

Terminy wypłaty zasiłku

ZUS ma ustawowo 30 dni na wydanie decyzji o przyznaniu zasiłku od momentu otrzymania kompletu dokumentów (e-ZLA + Z-3 lub Z-3a + ZAS-53). Wypłata następuje niezwłocznie po wydaniu decyzji.

W praktyce wypłata trwa zwykle 7-21 dni od dostarczenia dokumentów. Opóźnienia najczęściej wynikają z brakującego druku Z-3 (pracodawca nie wysłał na czas), niespójności danych albo konieczności wyjaśnienia okresów ubezpieczenia.

Status sprawy można sprawdzić w PUE ZUS. Szczegóły terminów i procedur w „Kiedy ZUS wypłaca świadczenie za L4".

Zasiłek chorobowy a inne świadczenia z ZUS

Zasiłek chorobowy NIE może być pobierany jednocześnie z: zasiłkiem macierzyńskim, zasiłkiem opiekuńczym (na członka rodziny), zasiłkiem dla bezrobotnych, świadczeniem rehabilitacyjnym, rentą z tytułu niezdolności do pracy.

Po wyczerpaniu okresu zasiłkowego (182 / 270 dni) zasiłek chorobowy może zostać zastąpiony świadczeniem rehabilitacyjnym (maks. 12 mc) lub rentą — w zależności od rokowań co do powrotu do pracy.

Przy opiece nad chorym dzieckiem lub innym członkiem rodziny zamiast zasiłku chorobowego przysługuje zasiłek opiekuńczy — szczegóły w przewodniku „Zasiłek opiekuńczy".

Co zrobić, gdy ZUS nie wypłaca zasiłku

Sprawdź status sprawy w PUE ZUS — najczęstsze przyczyny braku wypłaty to: brakujące dokumenty (Z-3 / Z-3a nie wpłynął), niespójność danych (np. numer rachunku), trwająca weryfikacja okresów ubezpieczenia.

Skontaktuj się z oddziałem ZUS — telefonicznie (Centrum Obsługi Klientów ZUS: 22 560 16 00) lub osobiście. Pełną historię korespondencji widać w PUE ZUS po zalogowaniu.

Jeśli ZUS wydał decyzję odmowną, można złożyć odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych w ciągu 30 dni od daty doręczenia decyzji.

Jak uzyskać e-ZLA, aby ubiegać się o zasiłek

Aby otrzymać zasiłek chorobowy z ZUS, potrzebne jest e-ZLA. W eZwolnienia24 możesz uzyskać je w 15-30 minut przez teleporadę z lekarzem.

Cena konsultacji to 69 zł. Szybka płatność BLIK-iem lub kartą. e-ZLA trafia automatycznie do PUE ZUS — pracodawca otrzymuje informację w ciągu kilku minut.

Decyzja o wystawieniu e-ZLA należy zawsze do lekarza, po ocenie stanu zdrowia. W razie odmowy kwestię ewentualnego zwrotu reguluje regulamin usługi. Szczegóły procesu w „L4 online".

Konsultacja online w sprawie L4

Jeśli potrzebujesz oceny stanu zdrowia, możesz umówić teleporadę. Lekarz przeprowadza wywiad medyczny i decyduje, czy istnieją podstawy do wystawienia e-ZLA.

Zwolnienie lekarskie nie jest gwarantowane. W nagłych objawach lub sytuacjach wymagających badania bezpośredniego należy skorzystać z pomocy stacjonarnej.

Umów konsultację

Najczęściej zadawane pytania

Komu przysługuje zasiłek chorobowy w 2026?

Osobie ubezpieczonej (obowiązkowo przy UoP, dobrowolnie przy zleceniu/B2B), która stała się niezdolna do pracy. Wymagany okres wyczekiwania: 30 dni dla UoP, 90 dni dla zlecenia/B2B (lub bez wyczekiwania w wybranych sytuacjach).

Ile wynosi zasiłek chorobowy?

Standardowo 80% podstawy wymiaru. 100% w ciąży, przy wypadku przy pracy, w drodze do/z pracy, chorobie zawodowej. 70% za pobyt w szpitalu.

Od którego dnia ZUS wypłaca zasiłek?

Od dnia 34. niezdolności w roku (dla osób do 50 lat) lub od dnia 15. (dla 50+). Pierwsze 33/14 dni wypłaca pracodawca jako wynagrodzenie chorobowe. Dla zleceniobiorców i B2B ZUS wypłaca od dnia pierwszego.

Jak długo można pobierać zasiłek chorobowy?

Maksymalnie 182 dni (lub 270 dni m.in. w ciąży, gruźlicy) w jednym okresie zasiłkowym. Po wyczerpaniu można wnioskować o świadczenie rehabilitacyjne na maks. 12 miesięcy.

Czym różni się zasiłek chorobowy od wynagrodzenia chorobowego?

Wynagrodzenie chorobowe wypłaca pracodawca przez pierwsze 33/14 dni (art. 92 KP). Zasiłek chorobowy wypłaca ZUS od dnia 34./15. Stawki i sposób liczenia podstawy są identyczne — różni się tylko płatnik.

Jakie dokumenty potrzebne są do zasiłku z ZUS?

e-ZLA (od lekarza — automatycznie), ZUS Z-3 dla pracownika (od pracodawcy) lub Z-3a dla zleceniobiorcy / Z-3b dla działalności gospodarczej, oraz ZAS-53 (wniosek). W szczególnych przypadkach: dokumenty potwierdzające okres ubezpieczenia.

Jak długo ZUS wypłaca zasiłek?

Ustawowo ZUS ma 30 dni od dnia złożenia kompletu dokumentów na wydanie decyzji i wypłatę. W praktyce trwa to 7-21 dni. Opóźnienia zwykle wynikają z brakujących lub błędnych dokumentów.

Czy zasiłek chorobowy jest brutto czy netto?

Liczony jest brutto. Po odliczeniu zaliczki PIT (12%/32%) i składki zdrowotnej (9%) na konto wpływa około 79% brutto. Składki społeczne nie są pobierane.

Czy lekarz wylicza zasiłek?

Nie. Lekarz ocenia stan zdrowia i wystawia e-ZLA. Wyliczenie świadczenia należy do pracodawcy (przez pierwsze 33/14 dni) lub ZUS (od dnia 34./15.) na podstawie dokumentów rozliczeniowych.

Co zrobić, jeśli ZUS opóźnia wypłatę?

Sprawdź status sprawy w PUE ZUS — najczęściej brakuje dokumentu Z-3 od pracodawcy. Skontaktuj się z COK ZUS (22 560 16 00) lub oddziałem. W razie decyzji odmownej masz 30 dni na odwołanie do sądu pracy.

Czy zasiłek można łączyć z zasiłkiem macierzyńskim?

Nie. Te świadczenia są wzajemnie wykluczające. Po przejściu na urlop macierzyński pobierasz zasiłek macierzyński (100% podstawy), a nie chorobowy.

Czy mogę otrzymać L4 online i ubiegać się o zasiłek?

Tak. e-ZLA wystawione po teleporadzie ma identyczną moc prawną jak zwolnienie z gabinetu. ZUS nie różnicuje świadczeń ze względu na kanał konsultacji. Konsultacja w eZwolnienia24 — od 69 zł.

Decyzja lekarza

e-ZLA zależy od wskazań medycznych i oceny podczas konsultacji.

Lekarze z PWZ

Konsultacje prowadzą lekarze z prawem wykonywania zawodu w RP.

Teleporada online

Kontakt z lekarzem bez wizyty stacjonarnej, gdy sprawa nadaje się do oceny zdalnej.