Kody na zwolnieniu lekarskim - kody choroby, litery A–E, cyfry 1–2 i numer zwolnienia

Kody literowe A–E - znaczenie

Kod literowy lekarz wpisuje tylko wtedy, gdy zachodzi okoliczność, która ma znaczenie dla prawa do zasiłku lub jego wysokości. Większość zwolnień nie ma żadnego kodu literowego.

• A - niezdolność do pracy po przerwie nieprzekraczającej 60 dni, spowodowana tą samą chorobą, która była przyczyną niezdolności przed przerwą.
• B - niezdolność do pracy przypadająca w okresie ciąży. Zasiłek wynosi wtedy 100% podstawy (szerzej: L4 w ciąży).
• C - niezdolność do pracy spowodowana nadużyciem alkoholu. Za pierwsze 5 dni takiej niezdolności zasiłek nie przysługuje.
• D - niezdolność do pracy spowodowana gruźlicą. Okres zasiłkowy wynosi wtedy 270 dni zamiast 182.
• E - niezdolność do pracy spowodowana chorobą zakaźną o okresie wylęgania dłuższym niż 14 dni, która ujawniła się po ustaniu ubezpieczenia.

Kody cyfrowe 1 i 2 - leżeć czy chodzić

Kod cyfrowy jest obowiązkowy na każdym zwolnieniu. Kod 1 oznacza, że chory powinien leżeć, kod 2 - że może chodzić. Kod 2 nie oznacza, że można pracować ani wyjeżdżać na wypoczynek: zwolnienie trzeba wykorzystywać zgodnie z jego celem, czyli na powrót do zdrowia.

W razie kontroli ZUS lub pracodawcy sprawdza się, czy zachowanie chorego jest zgodne z celem zwolnienia - niezależnie od kodu cyfrowego.

Numer statystyczny choroby (ICD-10)

Poza kodami literowymi i cyfrowymi lekarz wpisuje do e-ZLA numer statystyczny choroby według klasyfikacji ICD-10 (np. J10 - grypa). Ten numer widzi ZUS, ale nie widzi go pracodawca. Dzięki temu pracodawca wie, że jesteś niezdolny do pracy, ale nie wie, na co chorujesz.

Kod A a okres zasiłkowy od 2022 r.

Od 1 stycznia 2022 r. do jednego okresu zasiłkowego wlicza się wszystkie okresy niezdolności do pracy, między którymi przerwa nie przekroczyła 60 dni - bez względu na to, czy przyczyna jest ta sama. Okres zasiłkowy opisujemy w poradniku „Ile można być na L4”.

Przykłady oznaczeń na zwolnieniu lekarskim

Kilka typowych sytuacji (ostateczne oznaczenie zawsze ustala lekarz):

• Grypa, chory może wychodzić z domu po leki i do lekarza - kod 2, bez kodu literowego.
• Zwolnienie w ciąży z powodu dolegliwości ciążowych - kod B oraz kod 1 lub 2.
• Niezdolność do pracy spowodowana nadużyciem alkoholu - kod C (brak zasiłku za pierwsze 5 dni).
• Gruźlica - kod D (okres zasiłkowy 270 dni).

Co widzi pracodawca, a czego nie

Pracodawca na swoim profilu PUE ZUS widzi okres zwolnienia, kod literowy (jeśli jest), kod cyfrowy 1 lub 2, dane lekarza i adres pobytu chorego w czasie zwolnienia. Nie widzi numeru statystycznego choroby (kodu ICD-10), czyli rozpoznania.

Kod literowy jest widoczny, bo płatnik potrzebuje go do prawidłowego rozliczenia - np. wypłaty 100% przy kodzie B albo niewypłacenia zasiłku za pierwsze dni przy kodzie C.

Błędny lub brakujący kod na e-ZLA

Wystawionego e-ZLA nie da się poprawić. Jeśli kod jest błędny lub go brakuje (np. brak kodu B u kobiety w ciąży), lekarz unieważnia zaświadczenie i wystawia nowe - w ciągu 3 dni roboczych od stwierdzenia błędu. Zgłoś błąd lekarzowi, który wystawił zwolnienie, albo innemu lekarzowi, który oceni sytuację.

Szczegóły i terminy opisujemy w poradniku „Zmiana, skrócenie i anulowanie L4”.

Kody a wysokość zasiłku

Stawka zasiłku wynosi standardowo 80% podstawy, a 100% m.in. w ciąży (kod B). Pozostałe kody nie zmieniają stawki, ale mogą zmieniać okres (D) albo prawo do zasiłku za pierwsze dni (C). Pełne zasady stawek: „L4 płatne 80% czy 100%”.

Kody na zwolnieniu a kontrola ZUS

Kontrola sprawdza, czy zwolnienie jest wykorzystywane zgodnie z celem. Przy kodzie 1 oczekuje się, że chory przebywa w miejscu pobytu wskazanym w e-ZLA; przy kodzie 2 można wychodzić, np. do apteki czy lekarza. W obu przypadkach nie wolno pracować zarobkowo. Szczegóły: „Kontrola zwolnienia lekarskiego” i „Co można robić na L4”.

Konsultacja online w sprawie L4

Lekarz ocenia stan zdrowia podczas teleporady i decyduje, czy są wskazania do e-ZLA - zwolnienie nie jest gwarantowane. Jak przebiega konsultacja.